Walentynki – czy po rozstaniu należy zwracać otrzymane prezenty?

W dniu dzisiejszym obchodzimy Walentynki i stąd wpis będzie dotyczył miłości ale w nieco przewrotnym wydaniu. Gdzie jest miłość są i podarunki. Jak są podarunki to są i wydatki. Czasy mamy takie, że owe prezenty mogą przedstawiać znaczną wartość materialną. Kiedy między partnerami jest dobrze, wtedy nikt nikomu tych prezentów nie wylicza. Sytuacja zmienia się diametralne w momencie rozstania. Te bowiem rzadko przebiegają w przyjaznej i pełnej zrozumie atmosferze. Wtedy oprócz wzajemnych animozji dochodzić może do wypominania sobie tego co kto komu kupił albo zafundował. 

I tutaj pojawia się zasadnicze pytanie. Czy można żądać zwrotu prezentów danych byłemu partnerowi? Jak to się mawia „Kto daje i zabiera…” Ale czy faktycznie prezenty należy zwracać po rozstaniu?

Jak wiadomo prawo reguluje wiele sfer naszego życia społecznego, w tym także tego prywatnego. Nie ma wprawdzie wprost przepisu, którego treść stanowiłaby, jasną odpowiedź, że w przypadku rozstania partnerów należy oddać sobie upominki. Jednak zostało wydanych kilka orzeczeń, które stanowią podpowiedź jak zastosować ogólnie brzmiące przepisy prawa do takich właśnie sytuacji.

Tutaj można przywołać wyroku Sąd Najwyższy z dnia 9 października 2015 r., (sygn. akt IV CSK 772/14). Sąd Najwyższy uznał, że jeśli związek partnerski nie kończy się zawarciem małżeństwa, to cel inwestycji zostaje w przyszłości udaremniony. Wobec tego partner, który otrzymał pieniądze, musi je zwrócić, jako świadczenie nienależne. 

Podobne wyroki zapadają również w sprawach dotyczących zwrotu pierścionka zaręczynowego. Mianowicie partner przekazuje swojej narzeczonej drogi pierścionek zaręczynowy, zostaje przyjęty, ale po jakimś czasie partnerka rozmyśla się, czy to oznacza, że powinna zwrócić ten pierścionek?

W naszej kulturze pierścionek zaręczynowy jest symbolem starania o nawiązanie związku małżeńskiego, czyli jest to pewna inwestycja w związek. Pierścionek zaręczynowy to symbol niejako zawartej umowy. A zatem, niezależnie od tego, kto zaręczyny zerwał, powinno się taki pierścionek zwrócić. Jeśli ten cel odpada, bo druga strona się rozmyśla, wówczas może liczyć się z obowiązkiem zwrotu.

Co z pozostałymi prezentami? Przykładowo w wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 6.06.2006 r. I Aca 131/06 uznano, że jeżeli związek partnerski nie kończy się zawarciem małżeństwa, to cel inwestycji zostaje w przyszłości udaremniony. Wobec tego partner, który otrzymał prezenty musi je zwrócić jako świadczenie nienależne. Jeżeli bowiem partner obdarowywał drugiego prezentami ponieważ liczył na to, że nieformalny związek zostanie sformalizowany, w przypadku, gdy zdarzenie to nie doszło do skutku, może on żądać zwrotu darowanych prezentów. Istotne w takich sprawach wydawać się może też czy prezenty były czynione okazjonalnie, lub nawet częściej lecz odwzajemniane i miały charakter zwyczajowy. 

Jak udowodnić przekazanie prezentów byłemu partnerowi?

Niejednokrotnie, pod wpływem emocji, dochodzi między byłymi partnerami do kłótni i wzajemnych żali i oskarżeń. Aby skierować sprawę nie trzeba wiele ale należy pamiętać, że swoje roszczenia zawsze należy udowodnić. Szczerze zakochani pierwotnie w sobie partnerzy nie zbierają paragonów zakupu prezentów, nie notują dat obdarowania, czy też niekoniecznie czynią takie prezenty w obecności świadków. Dlatego sposób udowodnienia przekazania majątku jest zależny od sposobu jego dokonania. Przykładowo można skorzystać z wyciągów z kont bankowych, zdjęć czy zeznań świadków. Zasadne jest również wystosowanie pisma do byłego partnera wzywające do zwrotu danego majątku. Wówczas niejednokrotnie w odpowiedzi były konkubent potwierdza, że otrzymał określony majątek, ale nie odda go z danych powodów. To również może stanowić dowód, że taki prezent faktycznie został darowany.

Można uznać, że przywołane orzeczenia stanowią przestrogę dla osób mamiących swojego partnera wizją wspólnej przyszłości przy jednoczesnym drenowaniu jego konta w banku.

Continue Reading

Zmiany w prawie w 2024 r.

Początek nowego roku to nie tylko czas odpoczynku po świętach czy sylwestrowej zabawie ale też czas wielu zmian w polskim prawie. Warto się z nimi zapoznać💡💡💡

1️⃣ Podwyżka wynagrodzenia minimalnego – od 1 stycznia wynagrodzenie minimalne wynosi 4242 zł brutto (3 221,98 zł netto), stawka godzinowa wzrosła natomiast do 27,70 zł. Kolejna podwyżka obowiązywać będzie od 1 lipca — wynagrodzenie minimalne osiągnie wówczas poziom 4300 zł (3 261,53 zł netto), a stawka godzinowa 28,10 zł.

2️⃣ Od 1 stycznia w życie wszedł w życie głośno komentowany zakaz sprzedaży napojów energetycznym dzieciom i młodzieży do 18 roku życia. W związku z tym tego typu napoje znikną ze sklepików szkolnych oraz automatów. Ich sprzedaż będzie wyglądać podobnie jak w przypadku alkoholu czy papierosów, konieczne będzie okazanie dokumentu potwierdzającego wiek klienta.

3️⃣ Świadczenie 500+ zostaje podwyższone do 800+. Podwyżka świadczenia jest automatyczna, beneficjenci nie muszą więc składać żadnych dodatkowych wniosków.

4️⃣ „Podatek od plastiku” – nową daninę wprowadzono po to, aby ograniczyć zużycie tworzyw sztucznych, które w coraz większym stopniu zanieczyszczają środowisko. Za zakupy czy jedzenie na wynos będziemy płacić więcej, a dopłata wynosi 0,20 zł w przypadku kubków na napoje oraz 0,25 zł w przypadku pojemników na żywność (np. typu fast food).

5️⃣ Od 14 marca 2024 roku nietrzeźwi kierowcy będą mogli stracić pojazd. Konfiskata będzie dotyczyć tylko własności sprawcy wypadku. Konfiskata nastąpi w dwóch przypadkach: mając co najmniej 1,5 promila w momencie zatrzymania lub mając co najmniej 1 promil przy spowodowaniu wypadku. Sąd będzie mógł orzec przepadek samochodu, gdy sprawca wypadku będzie miał od 0,5 do 1 promila.

6️⃣ Obowiązkowe wystawianie faktur w KSeF – od 1 lipca 2024 r. przedsiębiorcy obowiązkowo będą musieli wystawiać faktury ustrukturyzowane. Nie będzie możliwości wystawiania faktur w formie papierowej, ani elektronicznej w obecnym kształcie.

7️⃣ Od 1 stycznia 2024 r. zniknie obowiązek zgłoszenia nabycia pojazdu w starostwie. Od tej pory właściciele samochodów będą mieli jedynie obowiązek jego przerejestrowania. Na złożenie wniosku przewidziano 30 dni od dnia nabycia. W innym wypadku posypią się kary, nawet do 1 tys. zł, jeżeli wniosek nie zostanie złożony w ciągu 180 dni. W mocy pozostaje obowiązek zawiadomienia starosty o zbyciu auta przez dotychczasowego właściciela.

Continue Reading

Odrzucenie spadku w imieniu dziecka – zmiany w przepisach od 15 listopada 2023 r. 

Spadek jest ogółem praw i obowiązków zmarłego o charakterze cywilnoprawnym. Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób, które są uprawnione są do dziedziczenia. Zgodnie z Kodeksem cywilnym spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Spadek nie zawsze oznacza wzbogacenie się przez spadkobierców. Niestety często zmarli pozostawiają po sobie znaczne długi, które obciążają spadkobierców. Polskie prawo przewiduje jednak możliwość odrzucenia spadku, po to aby tych długów nie dziedziczyć.

Continue Reading

Upadłość konsumencka i jej skutki dla współmałżonka

Z roku na rok systematycznie rośnie popularność upadłości konsumenckiej i tym samym liczba składanych wniosków w tym zakresie. Z każdym kolejnym roku większa liczba Polaków ogłaszała upadłość konsumencką. Bez wątpienia ostatnie lata obfitowały w wydarzenia, które odbiły się wyraźnie na kondycji finansowej społeczeństwa. Mamy do czynienia z efektami pandemii, wzrostu cen podstawowych produktów, rosnącej inflacji, zwiększonych kosztów życia czy też skokowego wzrostu rat kredytów.

Pomimo całego dobrodziejstwa, z jakim wiąże się ogłoszenie upadłości, każdy dłużnik powinien pamiętać, że niesie ona za sobą również konsekwencje rzutujące na wiele aspektów jego dotychczasowego życia. Jest to szczególne ważne kiedy zewsząd różne firmy reklamują upadłość jako prosty i szybki sposób na oddłużenie nie wskazując jednocześnie całokształtu konsekwencji. Jest to bardzo istotne kiedy upadły pozostaje w związku małżeńskim.

Continue Reading

Jednoosobowa działalność gospodarcza, a odpowiedzialność małżonków za długi firmy

W pierwszym kwartale 2023 r. do rejestru CEIDG wpłynęło ponad 80 tys. wniosków o założenie jednoosobowej działalności gospodarczej. Jest to dalej jedna z najpopularniejszych form prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Założenie przedsiębiorstwa w tej postaci jest niezwykle proste i nie wymaga wniesienia wkładu finansowego.

Prowadzenie działalności gospodarczej w oczywisty sposób ma na celu zapewnienie przedsiębiorcy oraz jego rodzinie źródła dochodu. Problemy mogą pojawić się wówczas, gdy prowadzony biznes nie generuje dochodów, a wyłącznie długi. W ostatnich czasach z różnych powodów wiele osób założyło albo kontynuuje działalność pod firmą drugiego małżonka a nie własną. Co jest tego powodem? Często są to po prostu niepowodzenia małżonka w poprzednio prowadzonej firmie i chęć rozpoczęcia działalności z tzw. „czystą kartą”. Jednak wiele osób nie zdaje sobie w takiej sytuacji sprawy z konsekwencji założenia jednoosobowej działalności na swoje nazwisko, a oddania pełnej decyzyjności współmałżonkowi. Jak również często małżonkowie nie mają pojęcia jak długi wygenerowanie z takiej działalności wpływają na ich wspólną sytuację finansową. 

Część z tych osób boleśnie przekonało się, że nie zawsze jest to dobre rozwiązanie. Szczególnie kiedy zaufany do tej pory małżonek uznał, że nie tylko związek emocjonalno-fizyczny przestał być dla niej atrakcyjny, ale również nie widział już uzasadnienia do kontynuowania związków gospodarczych. Często też w wyniku chybionych decyzji gospodarczych współmałżonka drugi na którego oficjalnie została zarejestrowana działalność pozostawał po prostu z długami.

Czy można się ustrzec przed takimi sytuacjami? Przede wszystkim należy być świadomym jak kształtuje się odpowiedzialność za długi związane z prowadzoną jednoosobową działalnością gospodarczą i na co szczególnie trzeba zwracać uwagę.

Continue Reading

Intercyza i jej skutki

W momencie zawarcia związku małżeńskiego, z mocy prawa dochodzi do powstania tzw. majątkowej wspólności ustawowej. Taka zasada obecnie panuje w polskim prawie. Jednak jak wiadomo od zasad są wyjątki i jest nim właśnie intercyza. Sam zakres i zastosowanie intercyzy są bardzo szerokie, to powszechnie kojarzona jest ona z ustanowieniem rozdzielności majątkowej pomiędzy małżonkami.

Intercyza to potoczne określenie umowy majątkowej, zawieranej między małżonkami. Umowa ta ma na celu uregulować stosunki finansowe między małżonkami. Można ją w dowolnym momencie – nawet jeszcze przed ślubem. Można ją później zmienić lub rozwiązać, przy czym należy pamiętać, że wymagana jest do tego  forma aktu notarialnego. Intercyza sporządzona przez samych małżonków i tylko przez nich podpisana jest nieważna.

Continue Reading

Wspólność majątkowa a majątek osobisty małżonka

#finansewmałżeństwie

Wspólność majątkowa

Zgodnie z aktualnym stanem prawnym w Polsce małżonków z zasady łączy po ślubie wspólnota majątkowa, która stanowi szczególny rodzaj ustroju majątkowego. Powstaje ona z dniem zawarcia małżeństwa i oznacza, że od tej chwili każdy przedmiot nabyty po ślubie przez oboje małżonków albo jednego z nich jest własnością zarówno męża, jak i żony. Dopóki wspólność istnieje, nie jest możliwe określenie udziałów każdego małżonka z osobna. Oznacza to, że każdy z małżonków ma prawo do całego przedmiotu.

Do składników, które można zaliczyć do wspólnego majątku małżonków należą m.in.:
1. wynagrodzenie za pracę oraz dochody z innej działalności każdego z małżonków, 

2. dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków,
3. środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków,
4. kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Continue Reading

Zmiany w prawnie spadkowym w 2023 r.

Rok 2023 przyniesie duże zmiany w prawie spadkowym. Przyjęta nowelizacja przepisów ma na celu rozwiązanie problemów występujących w praktyce stosowania przepisów z zakresu prawa spadkowego. Obecne regulacje skutkują znacznym wzrostem liczby rozpatrywanych spraw. Założeniem zmian jest też skrócenie czasu trwania postępowań spadkowych. Zmiany zostały wprowadzone przez uchwaloną nowelizacją kodeksu cywilnego, kodeksu postępowania cywilnego oraz kodeksu rodzinnego z dnia 16 czerwca 2023 r. Zmiany te wejdą w życie po trzech miesiącach od daty ogłoszenia. Oto najważniejsze z nich:

1. Odrzucenie spadku w imieniu małoletniego

Wprowadzone zmiany mają na celu ułatwienie rodzicom odrzucenia niekorzystnego spadku w imieniu ich małoletnich dzieci. Dotychczas konieczna była zgoda sądu rodzinnego, uzyskana przez rodziców w ciągu sześciu miesięcy, aby odrzucić spadek w imieniu dziecka. Często w praktyce pojawiały się problemy z tego tytuły bowiem rodzice nie byli świadomi, że muszą dopełnić takiej procedury w imieniu dzieci albo nie zachowywali terminu do uzyskania zgody Sądu. Teraz rodzice będą mogli bez zgody sądu odrzucić spadek w imieniu dziecka, jeśli sami już go odrzucili. Zgoda sądu będzie wymagana jedynie w przypadku tzw. konfliktu interesu, czyli gdy dziecko zostanie powołane do spadku obok rodzica.

W celu usprawnienia rozpoznawania takich spraw, wnioski o zgodę na odrzucenie spadku będą składane od razu do sądu spadku. Dotychczas taki wniosek należało złożyć do Wydziału Rodzinnego i Nieletnich sądu właściwego dla miejsca zamieszkania małoletniego dziecka. 

2. Zmniejszenie kręgu spadkobierców

Wprowadzone zmiany w prawie zawężają krąg spadkobierców ustawowych w sytuacji, gdy zmarły nie pozostawił najbliższych (dzieci, wnuków, małżonka, rodziców, rodzeństwa i ich potomków), a spadek przechodzi na dziadków, z których któremuś zmarłemu. Dotychczas udział spadkowy zmarłego przechodził na jego potomków bez względu na stopień pokrewieństwa. Po zmianach, ten krąg zostanie ograniczony do dzieci i wnuków, a w przypadku ich braku przysługiwać będzie pozostałym dziadkom. 

Tym samym wyłączeni od dziedziczenia zostaliby dalsi zstępni dziadków spadkodawcy, czyli tzw. cioteczne lub stryjeczne wnuki i dalsze pokolenia, które często nie utrzymuje relacji ze spadkodawcą. Poszukiwanie przez Sąd tak dalekich krewnych oczywiście wydłużało znacznie samą procedurę. 

3. Poszerzenie katalogu przesłanek do wydziedziczenia

Ponadto nowelizacja umożliwia uznawanie za niegodne dziedziczenia osoby, które „uporczywie uchylały się od wykonywania wobec spadkodawcy obowiązku alimentacyjnego, określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową”. Dotychczasowa zasada mówiła, że spadkobierca może być uznany za niegodnego dziedziczenia jedynie w przypadku popełnienia ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy lub manipulowania go podstępem lub groźbą w celu sporządzenia testamentu.

Continue Reading

Ulga prorodzinna 4+

Kontynuując politykę prorodzinną przepisy Polskiego Ładu wprowadziły w ubiegłym roku nową ulgę dla  rodziców oraz opiekunów w dużych rodzinach.  PIT-0 dla rodzin 4+ jest adresowany do rodziców, w tym rodziców zastępczych, oraz opiekunów prawnych, bez względu na ich stan cywilny w sytuacji wychowywania czwórki lub więcej dzieci. Z programu mogą skorzystać zarówno samotni rodzice (opiekunowie prawni), jak i małżonkowie oraz rodzice, którzy pozostają w związkach nieformalnych.

Jakie przychody podlegają uldze? 

Ulga obejmuje przychody:

  1. z pracy na etacie (umowa o pracę, stosunek służbowy, praca nakładcza, spółdzielczy stosunek pracy),
  2. z umów zlecenia zawartych z firmą,
  3. z działalności gospodarczej, opodatkowane według skali podatkowej, 19 proc. podatkiem liniowym, stawką 5 proc. (tzw. ulga IP Box) oraz ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Przykład:

Małżeństwo ma zatem łącznie 2 x 85.528,00 zł przychodu bez podatku, tak samo każdy
z opiekunów. Dodatkowo każde z nich ma prawo korzystać z kwoty wolnej od podatku,
tj. z dodatkowych 30.000,00 zł rocznie na każdą osobę.

W efekcie przychody uzyskane z innych niż z tych źródeł podatnik wykazuje i opodatkowuje tradycyjnie, według ogólnych zasad i płaci podatek dochodowy. W szczególności W zakresie nie uwzględnia się przychodów podlegających opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym określonych w ustawie o PIT (np. o zysków kapitałowych, rozliczanych ryczałtem umów zlecenie do wartości 200,00 zł), zwolnionych od podatku dochodowego oraz od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zwolnienie przysługuje w całej i stałej wartości rocznie – nie dzieli się go w stosunku do okresu, w którym pełni się rolę rodzica lub opiekuna czwartego dziecka w danym roku. Wystarczy zatem, aby zostać nim w ostatnich dniach roku, aby przysługiwało prawo do pełnej kwoty zwolnienia.

Nie ma znaczenia, czy przed uzyskaniem statusu rodzica czwórki dzieci osoba w trakcie roku zarabiała, czy też zarobki te uzyskano dopiero po urodzeniu lub rozpoczęcia opieki nad czwartym dzieckiem. Zarobki za całego roku objęte będą zwolnieniem z podatku.

Ulga na dziecko powyżej 18 r.ż.

O ile możliwość skorzystania z ulgi 4+ przez rodziców lub opiekunów prawnych dzieci małoletnich nie przysparza większych trudności, to wobec uczących się między 18. a 25. rokiem życia zostały nałożone istotne ograniczenia. Ulga nie przysługuje w sytuacji, w której dorosłe dziecko w trakcie roku podatkowego:

  1. Podlegało opodatkowaniu podatkiem liniowym lub ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych – nie dotyczy to przychodów osiąganych z tzw. najmu prywatnego.
  2. Podlegało opodatkowaniu podatkiem tonażowym lub tzw. podatkiem okrętowym.
  3. Uzyskało w poprzednim roku dochody (przychody pomniejszone o koszty ich uzyskania) wyższe niż 3089 zł. Do dochodów tych nie wlicza się renty. Szerzej na temat tej pułapki Polskiego Ładu informowaliśmy w artykule: Zarobki pełnoletniego dziecka a ulga 4+.

Ulga a inne preferencje podatkowe

Omawiane zwolnienie od opodatkowania przychodów nie wyklucza możliwości skorzystania  z ulgi prorodzinnej (na każde dziecko). W praktyce oznacza to, że po przekroczeniu powyższego limitu przychodów – gdy rodzice lub opiekunowie będą zobowiązani do zapłaty podatku – będą mogli dodatkowo odliczyć od podatku ulgę prorodzinną. W przypadku czwórki dzieci będzie to kwota 6 924,12 zł w skali roku, ponieważ wysokość ulgi na dzieci kształtuje się następująco:

1.112,04 zł –  kwota ulgi na pierwsze dziecko,

1.112,04 zł –  kwota ulgi na drugie dziecko,

2.000,04 zł –  kwota ulgi na trzecie dziecko,

2.700,00 zł –  kwota ulgi na czwarte i każde kolejne dziecko.

Wyłączenie stosowania ulgi 

Podatnik nie skorzysta jednak ze zwolnienia dla rodzin 4+, jeśli wspólnie z drugim małżonkiem wychowuje czwórkę dzieci, ale nie jest ich rodzicem czy opiekunem prawnym. Taka interpretacje urzędów skarbowych to zła wiadomość dla wychowujących dzieci z różnych związków, czyli tzw. rodzin patchworkowych. By skorzystać z nowej ulgi dla rodzin 4+, pod uwagę bierze się tylko własne dzieci czyli nieważne jest ile dzieci rodzice wychowują wspólnie.

Brzmienie przepisów o uldze dla rodziców 4+ wymaga literalnie wykonywania przez podatnika władzy rodzicielskiej, opieki prawnej, rodziny zastępczej nad czwórką dzieci.

Od kiedy obowiązuje ulga

Ulga obowiązuje od 1 stycznia 2022 r. i ma zastosowanie do dochodów uzyskanych od tego dnia.

Continue Reading

Zmiany w kodeksie pracy od 7 kwietnia 2023 r.

Już 7 kwietnia 2023 r. wejdzie w życie szereg zmian w przepisach kodeksu pracy. Będą one dotyczyć m.in. pracy zdalnej, umów zawieranych na czas określony oraz umów zawieranych na okres próbny. To bez wątpienia czas, kiedy przed pracodawcami powstaje wiele wyzwań i nowych obowiązków. Nowelizacja kodeksu pracy ma wprowadzić do polskiego prawa unijne rozwiązania w zakresie zatrudnienia. Ustawodawca dąży do tego, aby pracownicy mieli stabilne miejsce zatrudnienia i najlepiej na umowie na czas nieokreślony. 

Natomiast prace nad nowelizacją przepisów, które umożliwiają stosowanie zdalnego trybu pracy na stałe, a nie jedynie w czasie pandemii (tzw. specustawa covidowa), prowadzone były już ponad dwóch lat. Nie ulega wątpliwości, że rynek pracy w ciągu ostatnich lat zmienił się diametralnie, głównie za sprawą pandemii. Praca zdalna i hybrydowa stanowią obecnie powszechne modele pracy. W takiej sytuacji konieczne było dostosowanie przepisów prawa pracy do nowych realiów.

Continue Reading